Regionalne Centrum
Edukacji Ekologicznej

www.eko.luban.com.pl
Menu
Edukacja
Ekologia
Medioteka
Konkursy
Imprezy
 
Programy RCEE
 
OCHRONA PRZYRODY W POWIECIE LUBAŃSKIM
Powiat lubański zajmuje powierzchnię 428,2 km2. Mieszka na nim 59 761mieszkańców. W jego skład wchodzi: 7 gmin, 3 miasta, 54 wsie.
Ochrona przyrody wynika z dokumentów obowiązujących w Polsce i Unii Europejskiej. Ustawy o ochronie przyrody /najnowsza ustawa o ochronie przyrody w Polsce jest z 16 kwietnia 2004 roku DZ.U. z 2004r. nr 92, poz. 880/ i Ustawy o kształtowaniu i ochronie środowiska.
Dodatkowymi, bardzo ważnymi dokumentami są:
  1. Rozporządzenie w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną z dnia 9 lipca 2004r.
  2. Rozporządzenie w sprawie gatunków dziko występujących grzybów objętych ochroną z dnia 9 lipca 2004r.
  3. Rozporządzenie w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną z dnia 28 września 2004r.
  4. Dyrektywy UE:
    1. "Dyrektywa 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory" (w skrócie nazywana dyrektywą siedliskową)
    2. "Dyrektywa 79/409/EWG w sprawie ochrony dzikich ptaków (w skrócie nazywana dyrektywą ptasią)
  5. Konwencja Berneńska.
Sporządzone są też i systematycznie korygowane "Czerwone listy": porostów, grzybów, mchów, bezkręgowców, kręgowców, roślin wymierających i zagrożonych w skali światowej, europejskiej, krajowej i regionalnej.
Opracowano też "Czerwone księgi zwierząt i roślin" np.: Polska czerwona księga roślin; Polska czerwona księga zwierz
W Polsce istnieją następujące formy ochrony konserwatorskiej.
Według ustawy obejmuje ona:
Ochrona konserwatorska:
Ochrona indywidualnaOchrona gatunkowaOchrona rezerwatowa (obszarowa)
  1. pomnik przyrody
  2. stanowisko dokumentacyjne przyrody nieożywionej
  3. zespół przyrodniczo-krajobrazowy
  4. użytek ekologiczny
och. całkowita
ochr. częściowa
rezerwaty przyrody, parki narodowe, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu
W powiecie lubańskim występują tylko formy ochrony konserwatorskiej i są to:
  1. ochrona indywidualna: pomnik przyrody, użytek ekologiczny;
  2. ochrona gatunkowa: całkowita i częściowa.
Obszar powiatu sięga też do Leśnego Kompleksu Promocyjnego - Sudety Zachodnie. Zadaniem LKP jest wdrażanie nowego modelu proekologicznego gospodarowania w lasach. Godzą one cele gospodarcze z celami aktywnej ochrony ekosystemów, propagują przyjazne środowisku technologie oraz promują badania naukowe.
Za pomnik przyrody najczęściej uznawane są okazałe egzemplarze drzew. Dla wskazania, od jakich minimalnych wymiarów danego gatunku drzewa uznać je można za wyróżniające się i godne objęcia ochroną opracowano odpowiednie, obowiązujące w całym kraju zalecenia. W indywidualnych przypadkach można uznać za pomnik przyrody drzewo, które nie spełnia wymagań wymiarowych, ale musi być wtedy wyjątkowo dorodne, rozłożyste, zlokalizowane w interesującym miejscu, często odwiedzanym oraz funkcjonujące w świadomości lokalnej społeczności.
W przypadku alei czy większych skupisk drzew mogą wchodzić drzewa o znacznie mniejszych wymiarach niż przewiduje stosowne zalecenie np. aleja lipowa w Siekierczynie.
Stosuje się tworzenie powierzchniowych pomników przyrody. Są to stanowiska rzadkich gatunków roślin i zwierząt, nie objęte ochroną rezerwatową np. pomnik przyrody nr 198 w Nawojowie Łużyckim obejmujący zbiorniki wodne i tereny wokół nich.
Wyjątkowe skałki również zasługują na ochronę. W Sudetach jest ich wiele. Najbliższe nam to bazaltowe skałki np. Stożek Światowida w rejonie Miłoszowa.
Bardzo ważne na Ziemi Lubańskiej są relikty wulkaniczne, z których większość należy objąć ochroną jako użytki ekologiczne i stanowiska dokumentacyjne.
Uznanie za pomnik przyrody następuje w drodze rozporządzenia wojewody lub uchwały rady gminy, (jeżeli takiej formy nie wprowadził wojewoda). Wydanie przez wojewodę rozporządzenia zamyka z reguły drogę prawną dla gmin. Podjęcie działań prawnych przez radę gminy nie pozbawia wojewody możliwości wydania rozporządzenia, jeśli przewiduje on surowszy reżim prawny ochrony konkretnego pomnika przyrody niż uchwala rady gminy.
Rozporządzenie lub uchwała określa nazwę obiektu, jego położenie oraz ograniczenia, zakazy i nakazy przewidziane w ustawie o ochronie przyrody dla pomników przyrody.
Ustawa zabrania:
  • uszkadzania lub niszczenia chronionego obiektu,
  • wykonywania prac ziemnych mogących trwale zniekształcić rzeźbę terenu,
  • zanieczyszczania gleby i zaśmiecania terenu wokół pomnika,
  • wylewania gnojowicy lub innych nieczystości,
  • dokonywania zmian stosunków wodnych mogących mieć wpływ na żywotność drzewa lub obiektu chronionego,
  • umieszczania na nich i w bezpośrednim ich sąsiedztwie tablic, napisów i innych znaków za wyjątkiem tablic z napisem "pomnik przyrody".
 GminaLudnośćPowierzchniaUżytki rolneLasyLiczba pomników przyrody
1Miasto Lubań23,95116,124,94,354
2Gmina Lubań6,519142,1569,222,43
3Miasto i Gmina
Leśna
11,139m: 0,866
g: 10,44
64,9124,5414
4Gmina Olszyna6,99347,268190
5Gmina Platerówka1,7454854372
6Gmina Siekierczyn4,5745042,2316,935 + 54
7Miasto Świeradów Zdrój4,84020,7740,939,88
Razem59.761335,546średnia 49,16średnia 23,4285+54
139
Ludność - Dane uzyskane z informatora ZG "Kwisa" pt. "W dorzeczu rzeki Kwisy";
Pow. w km2 - Dane uzyskane z informatora ZG "Kwisa" pt. "W dorzeczu rzeki Kwisy" oraz UG Platerówka;
Użytki rolne i lasy w % - Dane uzyskane z urzędów poszczególnych miast i gmin;
Liczba pomników przyrody - Dane uzyskane ze Starostwa Powiatowego w Lubaniu na podstawie wykazu Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody we Wrocławiu i inwentaryzacji przyrodniczej Gminy Siekierczyn.

Zestawienie form ochrony przyrody w powiecie lubańskim:
L. pomników przyrodyL. drzw pojedynczychL. grup drzewL. aleiL. szpalerówL. p. p. przyrody nieożywionejL. pomników powierzchniowychL. użytków ekologicznych
Ogółem: 13912732312 
89-uznane przez Woj.;
54-uznane przez Radę Gminy Siekierczyn
Lubań - 50
Leśna- 12
G. Lubań - 1
Olszyna - 0
Platerówka - 2
Siekierczyn - 54
Świeradów-Zdrój - 8
1.Lubań - 2 grupy
Nr 474 - 2 drzewa;
Nr 593 - 11 drzew;

2.Siekierczyn - nr 54 - 3 drzewa
1. Jałowiec - Nr 362 - 394;
2.Siekierczyn - nr 29
1.Rudzica - nr 44;
2.Siekierczyn - nr 7
Relikty wulkanizmu
1.Lubań - nr 197 - wyrobisko na Kamiennej Górze - słupy nefelinitu;
2.Miłoszów - nr 767 Stożek Perkuna;
nr 768 Stożek Światowida
Nawojów Łużycki - nr 198/7751. Lubań-Dolina Gozdnicy
2.Siekierczyn - Jez. Formoza
Uwaga: zastrzega się prawa autorskie do opracowanych tabeli.
  • Ochroną powinno zostać objętych: 32 obszary jako użytki ekologiczne, 1 rezerwat.
  • W silnie przekształconym środowisku powiatu lubańskiego musi być stosowana czynna ochrona przyrody. Polega ona na zachowywaniu walorów przyrodniczych, na których stale gospodarują ludzie, czyli terenów rolnych z zadrzewieniami śródpolnymi, miedzami i oczkami wodnymi. Ważne też jest, aby łąki kośne były koszone nie można, bowiem dopuszczać by tereny otwarte zarastały, gdyż są to biotopy, w których żyją m.in. ptaki znajdujące się na listach gatunków zagrożonych jak np.: derkacz, cietrzew, gąsiorek oraz wiele innych, jak kuropatwa, przepiórka czy bażant.
Zagrożenia:
Generalnie stan środowiska w powiecie lubańskim ulega poprawie. W chwili obecnej przemysł i mniejsze zakłady pracy nie stanowią największego zagrożenia dla środowiska. Systematycznie kurczy się też lista "najgorszych trucicieli", do których niedawno np. należała Elektrownia Turów oraz jej sąsiedzi po stronie czeskiej i niemieckiej. Niestety największym zagrożeniem dla środowiska stali się teraz indywidualni mieszkańcy. To oni z domowych kotłowni, pieców i nadmiernie wykorzystywanych samochodów zatruwają powietrze. To ich ścieki bytowe z szamb, łazienek, kuchni i gnojowisk zatruwają glebę i wody powierzchniowe. To także tworzone przez nich dzikie wysypiska śmieci zatruwają lasy, łąki, pola i wody. Zatrute, zaśmiecone środowisko to w końcowym efekcie zatrute rośliny, zwierzęta, ludzie, czyli cały łańcuch troficzny (pokarmowy). Istotnym zagrożeniem kłusownictwo i nielegalna wycinka drzew.
Na terenie powiatu lubańskiego występują niezwykle interesujące formy przyrody ożywionej i nieożywionej. Urozmaicone ukształtowanie powierzchni dostarcza wiele okazji do zachwytu nad pięknem lubańskiej ziemi.
Dolina rzeki Kwisy ze względu na różnorodność krajobrazu, roślin i zwierząt powinna zostać objęta ochroną jako park krajobrazowy. Jest to jedno z zadań Związku Gmin "Kwisa". W obrębie parku powinny się znaleźć użytki ekologiczne i rezerwaty, chroniące najcenniejsze fragmenty środowiska przyrodniczego.
Cennymi ekosystemami są doliny rzeczne a wśród nich dolina rzeki Kwisy, szczególnie w odcinkach starorzeczy oraz nieuregulowane odcinki potoków i strumieni jak "Dolina Gozdnicy". Zwarte ich kompleksy warto byłoby objąć ochroną jako obszary chronionego krajobrazu.
Bardzo interesującymi siedliskami są zespoły pałacowo-parkowe, parki zamkowe, podworskie i cmentarze. W wielu przypadkach zaniedbane kryją w sobie cenne okazy dendrologiczne. W niektórych miejscowościach spotykamy też ocalałe z pogromu wojennego aleje.
Uchylono, choć nieprawnie uchwałę byłego woj. jeleniogórskiego o ustanowieniu Obszaru chronionego krajobrazu "Karkonosze - Góry Izerskie".
 
Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej
 

Artykuły
Subskrypcja
Jesteśmy partnerem
WFOŚiGW
  [523524] 0.005
Designed by:
ver. 2.5.1